Exacte vakken verbazend leuk: Xperimania-workshops zijn een groot succes
De bèta-ambassadeurs van Xperimania bereikten tijdens hun tournee in het voorjaar van 2010 bijna 400 leerlingen op scholen in heel Europa. Zowel de leerkrachten als de leerlingen waren erg enthousiast over de natuur- en scheikundeworkshops: "Ik had nooit gedacht dat scheikunde zo leuk kon zijn," vatte een deelnemer de workshop samen.
“Het was een doorslaand succes. We hadden een enorm aantal aanvragen voor workshops ontvangen en we zagen dat de leerlingen en leerkrachten er echt plezier in hadden,” aldus de ambassadeurs van Xperimania. “De leerlingen kregen de kans om hun handen vies te maken en praktisch met natuur- en scheikunde aan de slag te gaan.”
De bèta-ambassadeurs wilden de leerkrachten en leerlingen eenvoudige en leuke natuur- en scheikunde-experimenten laten zien om zo de belangstelling van jongeren voor de exacte vakken te stimuleren.
Elk van de 18 workshops begon met een korte bespreking van de mening die de leerlingen van tevoren over de exacte vakken hadden en of ze die vakken leuk vonden of niet. Vervolgens werd dieper op het onderwerp ingegaan door de leerlingen te vragen om petrochemische producten op te noemen die ze in het dagelijks leven tegenkomen en de eigenschappen ervan te benoemen.
Door een plastic handschoen die alle leerlingen van de ambassadeurs hadden gekregen te onderzoeken en te testen, ontdekten de leerlingen enkele gemeenschappelijke eigenschappen van petrochemische producten, zoals elasticiteit, buigzaamheid, duurzaamheid, sterkte en transparantie.
Daarna werd het pas echt leuk: de ambassadeurs hadden zes praktische experimenten voorbereid, waarvan er in elke workshop 3-4 werden uitgevoerd. De experimenten werden verricht volgens een echte wetenschappelijke methode, te weten de OHERIC-methode van Observeren, Hypotheses opstellen, Experimenteren, Resultaten bereiken, de resultaten Interpreteren en Conclusies trekken.
Gloeistaafje
- Eigenschappen: duurzaam, buigzaam, transparant, reactief
- Kijk wat er gebeurt als je een staafje met lichtgevende chemische stoffen erin buigt. Breekt het plastic? Wat gebeurt er met de vloeistof in het staafje?

Bewegende visjes
- Eigenschappen: waterabsorptie
- Kijk wat er gebeurt als je een klein visje van een dun stukje cellofaan in je handpalm legt. Waarom beweegt en kronkelt het visje? Waarom beweegt hij niet als je hem op tafel legt?

Periodiek systeem
- Eigenschappen: warmtegevoeligheid
- Kijk wat er gebeurt als je het speciale papier met het periodiek systeem erop aanraakt. Waarom verandert het papier van kleur en wordt de vingerafdruk zichtbaar? Gebeurt dit ook als het wordt aangeraakt met een pen of een handschoen? Waarom verdwijnt de vingerafdruk na verloop van tijd?
Magische armband
- Eigenschappen: lichtgevoeligheid
- Kijk wat er gebeurt als je een armband van witte kralen mee naar buiten neemt. Waarom verandert de armband van kleur? Waarom worden de kralen wit als je ze weer meeneemt naar het klaslokaal?
De kralen bevatten fotochromatische verfstoffen. De moleculaire vorm daarvan verandert naarmate ze worden blootgesteld aan ultraviolet (UV) licht van de zon, waardoor ze van kleur veranderen. De kralen veranderen ook van kleur op bewolkte dagen, wat aantoont dat wolken het UV-licht niet volledig tegenhouden.
Sneeuw maken
- Eigenschappen: waterabsorptie
- Ontdek waarom baby’s een droge broek houden met een luier. Kijk wat er binnenin een luier zit en hoe die stoffen op water reageren. Wat is het witte poeder dat in een luier zit? Wat gebeurde er met het water toen het zich vermengde met het poeder?
Groeiende dinosaurus
- Eigenschappen: waterabsorptie
- Kijk wat er gebeurt als je de plastic dinosaurus in water legt. Waarom groeit de dinosaurus?
Zowel de leerkrachten als de leerlingen vonden het bezoek van de ambassadeurs geweldig:
“Mijn klas was helemaal enthousiast, ze vonden het erg leuk,“ aldus een van de leerkrachten.
“[De experimenten bestonden uit] eenvoudige proefjes die we zelf ook kunnen introduceren en uitvoeren, zodat we hopelijk nog meer jongeren kunnen enthousiasmeren.”
“De workshops van vandaag waren veel leuker [dan een normale scheikundeles] omdat we echt met scheikunde bezig waren,” aldus een van de leerlingen die bij een workshop in Birmingham aanwezig waren.
“Met deze experimenten probeer je nieuwe dingen uit en wordt alles een verrassing!”
Deze citaten zijn afkomstig uit de Xperimania-video die in de zomer van 2010 wordt gepubliceerd.
Over de beta-ambassadeurs van Xperimania
In totaal dienden 432 scholen uit 24 landen een aanvraag in voor de bèta-workshops die door de Xperimania-ambassadeurs werden georganiseerd. Uit al deze aanmeldingen koos een internationale jury zes scholen die van februari tot juni 2010 door de ambassadeurs werden bezocht. Bovendien werd op één extra school een pilot-workshop georganiseerd.
Bezochte scholen:
- Portugal: E.B. 2,3 de Alcanede in Alcanede
- Roemenië: Traian Vuia in Maramures
- Slovenië: Osnovna šola heroja Janeza Hribarja in Stari trg pri Ložu
- Spanje: IES J. Ibáñez Martín in Lorca (pilot-school)
- Verenigd Koninkrijk: Bartley Green School, St Francis Primary School en Highters Heath Community School in Birmingham
Ambassadeurs:
- Agueda Gras-Velazquez
- Alexa Joyce
- Lidia Minza
- Barbara Schwarzenbacher
- Johanna Snellman
- Jacqueline Strypstein
- Ann Whent
Meer informatie over de workshops:
http://www.xperimania.net/ww/nl/pub/xperimania/news/news.htm





