Hoe worden chemische stoffen gebruikt bij het restaureren van kunst?

Kunst restaureren is een alliantie tussen kunst en chemie. Te beginnen bij de natuurlijke pigmenten op de eerste rotstekeningen gebruiken kunstenaars al sinds de vroegste tijden chemische stoffen. Tegenwoordig zijn moderne chemische stoffen, zoals oplosmiddelen, harsen, schimmeldodende middelen en siliconen, essentieel voor het behoud van het artistieke en culturele erfgoed van de wereld.

Scheikunde en natuurkunde vormen de basis bij het bepalen van de meest geschikte restauratieprocessen voor schilderijen, beeldhouwwerk, textiel en zelfs oude monumenten. Geavanceerde chemische stoffen worden gebruikt om alles, van Michelango’s beeldhouwwerk en fresco’s tot het terracotta leger van Qin Shi Huangdi en het Vrijheidsbeeld. te restaureren, behouden en beschermen. Er zijn ongeveer 120 tot 140 verschillende stoffen of mengsels van stoffen die in het restauratieproces worden gebruikt! Daarom moet iemand die kunst conserveert, ook een solide wetenschappelijke achtergrond hebben om ze goed te kunnen gebruiken.
 
Kunstrestaurator als chemisch deskundige

Het restauratieproces begint met een algemene beoordeling van het werk. De kunstrestaurator bepaalt in nauwe samenwerking met een kunsthistoricus de context en periode waarin het kunstwerk tot stand is gekomen, en bestudeert de technieken en materialen die in die tijd beschikbaar waren, evenals de verouderingsmechanismen. Hij of zij moet de componenten van het werk vaststellen, bijvoorbeeld pigmenten, verfstoffen, toevoegingen en vernis, vóór het onderzoek naar de eigenschappen en het chemische gedrag daarvan.

Naast beschadiging door mensen lijdt kunst vooral onder zonlicht, vochtigheid en slecht onderhoud met de verkeerde producten. Scheikunde helpt ons te begrijpen waarom een kunstwerk achteruitgaat, hoe dit op termijn gebeurt en hoe het kan worden voorkomen.

Kunstrestauratoren moeten ook de beste technieken en materialen kiezen om de kunst te beschermen, die over de hele wereld wordt tentoongesteld. Ze moeten nadenken over alle preventieve conserveringskwesties, zoals de omgevingsomstandigheden, temperatuur en verlichting tijdens het transport, de geschiktste benodigdheden voor de aanpak van het object en de conserveringsomstandigheden van een collectie.

Behoud van het culturele erfgoed van de wereld

Neem bijvoorbeeld op oplossingsmiddelen gebaseerde deklagen van hoge kwaliteit, die worden gebruikt om het culturele erfgoed van de wereld, oude kastelen, kerken en monumenten, en moderne architecturale wonderen, veilig te stellen. In het Russische Sint-Petersburg, hebben extreme variaties in het klimaat en vervuiling die wordt gegenereerd door de grote stedelijke omgeving, de gevels van het wereldberoemde Winterpaleis ernstig aangetast. Na zorgvuldig onderzoek wordt er nu een speciale, op oplossingsmiddelen gebaseerde coating in het restauratieproces toegepast, die een sterke beschermende laag biedt, die niet alleen waterbestendig en waterdicht is, maar ook zelfreinigend.

Dit onderwerp wordt nader besproken in de online-chat-sessie van Xperimania ‘Hoe worden chemische stoffen gebruikt bij het restaueren van kunst?’ op 5 februari 2009 om 14.00 uur CET (in het Frans).

Voorafgaand aan deze chat-sessie vindt er een conferentie over ‘Kunst en chemie’ plaats op 28 januari 2009 in het Maison de la Chimie in Parijs.  Meer informatie hierover is te vinden op www.uic.fr

Relevante koppelingen
http://www.essenscia.be/01/MyDocuments/Chimie_colore_la_vie.pdf
http://www.essenscia.be/01/MyDocuments/Copy_website_060404_FINAL_N.pdf
http://www.cefic.org/templates/shwNewsFull.asp?NSID=501&HID=2&P=7&NID=469
http://www.esig.info/uploads/documents/110-523-bene_cultural_heritage%20-%20approved.pdf
http://www.esig.info/content.php?level1=6&level2=16&mode=2&id=84
http://www.studyrama.com/article.php3?id_article=766
http://www.studya.com/formations_metiers/ART/Restaurateur_oeuvres_art.htm